Giới thiệu sách: "Giồng Bốm xưa & nay"

  • 18/09/2026
  • 42
Cỡ chữ: Giảm (A-) Mặc định (A) Tăng (A+) Nghe

Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của Nam Bộ thời kỳ đầu kháng chiến chống thực dân Pháp, có những địa danh đã đi vào trang sử vẻ vang như biểu tượng bất diệt của lòng quả cảm và tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Thư viện tỉnh Cà Mau xin trân trọng giới thiệu đến quý độc giả cuốn sách “Giồng Bốm Xưa & Nay” của tác giả Cao Bạch Liên, nhà xuất bản Tôn giáo ấn hành năm 2014, sách dày 308 trang, khổ 14,5 x 20,5cm. Là một cuốn sách lịch sử - tư liệu đặc biệt quý giá, tái hiện trọn vẹn diện mạo của vùng đất Giồng Bốm cùng tinh thần “Tốt đời đẹp đạo”, “Phụng Đạo, yêu Nước” của đồng bào đạo Cao Đài Minh Chơn Đạo.

Tác giả Cao Bạch Liên chính là trưởng nữ của cụ Chưởng pháp Cao Triều Phát. Bằng tâm nguyện của một người con trong gia đình danh gia, một tín hữu trung kiên của đạo Cao Đài Minh Chơn Đạo và với đạo lý truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, bà đã dành trọn tâm huyết để sưu tầm tư liệu, gặp gỡ các nhân chứng, chắt lọc từng sự kiện nhằm tái hiện chân thực và sống động nhất về mảnh đất Giồng Bốm qua các thời kỳ thăng trầm.

Mở đầu tập sách là phần tóm lược sâu sắc về cuộc đời và sự nghiệp vẻ vang của cụ Cao Triều Phát, sinh ra trong một gia đình Nho giáo giàu có. Khi lớn lên, cụ theo Âu học từ sớm nhưng cụ không màng vinh hoa phú quý của ngoại bang. Bất chấp sự mua chuộc, dụ dỗ hay nhiều lần bị bắt giam ở Bạc Liêu và Quảng Nam, cụ vẫn giữ vững khí tiết bất khuất, kiên trung trước bọn thống trị độc tài.

Cuối Thế chiến thứ hai, cụ tích cực tham gia giành độc lập và gia nhập Mặt trận Việt Minh. Tháng 9/1945, cụ được cử làm Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bạc Liêu; năm 1946 trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa I và kiêm chức Cố vấn quân sự Khu 9 Nam Bộ. Khi thực dân Pháp bội ước quay lại xâm lược, cụ đã đứng ra tổ chức quân đội Cao Đài Minh Chơn Đạo tại Giồng Bốm chặn đứng nhiều bước tiến của địch, bảo vệ đồng bào và củng cố vùng căn cứ kháng chiến. Về sau, cụ giữ trọng trách Cố vấn Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Bộ, Chủ tịch Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (Liên Việt) Nam Bộ, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Cuốn sách được thể hiện bố cục chặt chẽ qua 7 chương và hệ thống phụ lục đồ sộ:

Chương I: Hành trình Tòa thánh Ngọc Minh – Giồng Bốm: Giải thích nguồn gốc tên gọi kỳ lạ của địa danh, xuất phát từ loài “Cây Bốm” đặc trưng của vùng đất ngập mặn/phèn chua Nam Bộ, cùng lịch sử hình thành và quá trình tám mươi năm xây dựng, phát triển Tòa thánh Ngọc Minh – trung tâm tu học và sinh hoạt tâm linh của Hội thánh Cao Đài Minh Chơn Đạo.

Chương II: Mặt trận Giồng Bốm: Khắc họa sâu sắc nguyên nhân bùng nổ, bối cảnh lịch sử và diễn biến bi tráng của Trận Giồng Bốm ngày 15/4/1946. Đây là một trong những trận đánh quy mô lớn đầu tiên tại miền Tây Nam Bộ thời kỳ đầu kháng chiến chống thực dân Pháp. Hình ảnh “Đoàn quân áo trắng” – những tín đồ tôn giáo thuần lương khoác áo đạo tay cầm vũ khí thô sơ đối đầu trực diện với hỏa lực tối tân của kẻ thù – đã khắc sâu vào lịch sử một tinh thần hy sinh oanh liệt.

Chương III: Dư âm sau Mặt trận Giồng Bốm: Ghi lại những di huấn, các đàn phong Trung Liệt Thánh tưởng niệm vong linh liệt sĩ, cùng góc nhìn, cảm tưởng của thế hệ hậu sinh đối với sự hy sinh cao cả của các nghĩa sĩ áo trắng.

Chương IV & V: Những năm dài đi tìm chân lý – Ánh thái dương xuất hiện ở chân trời: Ghi lại hành trình kiên trì kiến nghị của Hội thánh Cao Đài Minh Chơn Đạo, những nỗ lực phục hồi danh dự và khẳng định vị thế lịch sử xứng đáng của Mặt trận Giồng Bốm trước các cấp chính quyền và cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.

Chương VI: Kỷ niệm 65 năm Mặt trận Giồng Bốm và Lễ trao Quyết định Công nhận Di tích Lịch sử Cấp tỉnh: Một dấu mốc quan trọng khi địa danh và chiến tích Giồng Bốm được Nhà nước chính thức tôn vinh, công nhận là Di tích Lịch sử cấp tỉnh, đáp ứng niềm mong mỏi hơn nửa thế kỷ của bà con bổn đạo và nhân dân địa phương.

Chương VII & Thay lời kết: Những hoạt động hướng tới kỷ niệm 80 năm Tòa thánh Ngọc Minh và 70 năm Mặt trận Giồng Bốm, khẳng định sức sống bất diệt của di tích trong đời sống tinh thần hôm nay. Giá trị của “Giồng Bốm Xưa & Nay” càng được nâng tầm nhờ hệ thống phụ lục xác thực, phong phú.

“Giồng Bốm Xưa & Nay”  không chỉ là một cuốn sách lịch sử đơn thuần, mà còn là nén tâm hương tưởng niệm những người con ưu tú đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc, minh chứng sinh động cho đường lối đoàn kết tôn giáo, hòa hợp dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Mặt trận Việt Minh.

Sách hiện đang được phục vụ tại phòng Địa chí – Ngoại văn Thư viện tỉnh Cà Mau. Xin trân trọng giới thiệu đến quý bạn đọc./.

    Bài và ảnh: Nguyễn Thanh Hằng

Thư viện tỉnh Cà Mau

  • Nguyễn Thanh Hằng